قالب‌سازی و قطعه‌سازی صنعتی · خاتون‌آباد، تهرانارتباط با مهندس منافی ۰۹۱۲۴۱۲۱۵۵۸
آموزش ویدئویی با زیرنویس فارسی

آموزش تزریق پلاستیک؛ از ماردون تا خروج قطعه

آموزش تصویری سازوکار دستگاه تزریق، نقش ماردون، خنک‌کاری، پین پران، راهگاه و شیب خروج؛ همراه با مثال قطعات لگو و زیرنویس فارسی زمان‌بندی‌شده.

۹:۳۷ دقیقهترجمه گفتار انگلیسیمنبع اصلی: Bill Hammack / EngineerGuy

زیرنویس فارسی به‌صورت پیش‌فرض فعال است؛ از تنظیمات پخش‌کننده می‌توانید آن را تغییر دهید. برای تمام‌صفحه‌کردن از کنترل ویدئو استفاده کنید.

نکته‌های کاربردی این آموزش

واحد تزریق و ماردون

چرخش ماردون برای جابه‌جایی، اختلاط و آماده‌سازی مذاب است؛ حرکت محوری آن در مرحله تزریق، مذاب را به قالب می‌راند.

قالب و خروج قطعه

خنک‌کاری، راه خروج هوا، شیب خروج و پین‌های پران در کنار هم روی جداشدن قطعه و کیفیت نتیجه اثر دارند.

اعداد آموزشی، مشخصات سفارش نیستند

زمان سردشدن، میزان ماده بازیافتی، عمق هواکش و زاویه خروج در ویدئو مربوط به مثال‌های همان آموزش‌اند. مقدار مناسب برای هر ماده و قطعه باید جداگانه تعیین شود.

منبع، ترجمه و مجوز انتشار

سازنده اصلی: Bill Hammack / EngineerGuy · سال انتشار اصلی: ۲۰۱۵

ترجمه و زمان‌بندی زیرنویس فارسی: حامی صنعت. نسخه سایت برای پخش اینترنتی فشرده شده است. این ویدئو نمونه‌کار یا تجهیزات حامی صنعت نیست و بازنشر آن به معنای تأیید یا همکاری سازنده اصلی با حامی صنعت نیست.

صفحه منبع و مشخصات اثرمرجع اصلی آموزشمجوز اثر و زیرنویس فارسی: CC BY 3.0دریافت فایل ویدئودریافت زیرنویس فارسی (VTT)
متن فارسی زمان‌بندی‌شده آموزش

00:00 تزریق پلاستیک رایج‌ترین روش تولید انبوه محصولات پلاستیکی است؛ محصولاتی مانند

00:05 صندلی، اسباب‌بازی، بدنه وسایل الکترونیکی، قاشق و چنگال یک‌بارمصرف و البته قطعات لگو.

00:12 این فرآیند برای حل مسئله‌ای در بازی بیلیارد شکل گرفت. در قرن نوزدهم،

00:18 توپ‌های بیلیارد از عاج فیل‌های آفریقایی ساخته می‌شدند.

00:23 این کار جمعیت فیل‌ها را به‌شدت کاهش داد؛ پس یک سازنده تجهیزات بیلیارد، جایزه‌ای

00:28 ده‌هزار دلاری برای جایگزین عاج تعیین کرد. همین موضوع جان وزلی هایت را به ساخت

00:34 یکی از نخستین پلاستیک‌ها، یعنی سلولوئید، برای توپ بیلیارد ترغیب کرد. او دستگاهی

00:39 برای قالب‌گیری محصولات سلولوئیدی ثبت کرد؛ دستگاهی که سرآغاز تزریق پلاستیک شد.

00:44 اصل کار ساده به نظر می‌رسد:

00:48 پلاستیک را ذوب کنید، داخل قالب تزریق کنید، بگذارید سرد شود و قطعه را بیرون بیاورید.

00:54 اما در عمل، تزریق پلاستیک فرآیندی پیچیده و پرجزئیات است. دستگاه تزریق

00:59 سه بخش اصلی دارد: واحد تزریق، قالب و واحد گیره. دانه‌های پلاستیک

01:06 از قیف وارد سیلندر واحد تزریق می‌شوند. داخل سیلندر، یک ماردون

01:11 دانه‌ها را به جلو می‌راند. گرم‌کن‌های نواری دور سیلندر، دانه‌ها را گرم می‌کنند.

01:16 دانه‌ها در مسیر حرکت با ماردون، به‌تدریج ذوب می‌شوند و

01:20 وقتی به جلوی سیلندر می‌رسند، کاملاً مذاب‌اند. پس از جمع‌شدن مقدار کافی مذاب

01:25 در جلوی ماردون، ماردون مانند پیستون سرنگ به جلو رانده می‌شود. ظرف چند ثانیه،

01:31 مذاب به فضای خالی شکل‌دهنده قطعه، یعنی حفره قالب، تزریق می‌شود.

01:35 در نمونه توضیح‌داده‌شده، پلاستیک در کمتر از یک دقیقه جامد می‌شود؛ قالب باز و قطعه خارج می‌شود.

01:41 سپس قالب بسته می‌شود و چرخه تکرار می‌گردد. نقطه شروع این محصولات،

01:47 دانه‌های پلاستیکی با قطر چند میلی‌متر است. این دانه‌ها را می‌توان با مقدار کمی

01:51 رنگ‌دانه یا، در مثال این آموزش، تا ۱۵ درصد ماده بازیافتی مخلوط کرد و سپس

01:56 به دستگاه تزریق فرستاد. تا پیش از میانه قرن بیستم، دستگاه‌های تزریق

02:01 برای ذوب پلاستیک فقط از گرم‌کردن بیرونی سیلندر استفاده می‌کردند؛ سپس

02:05 پیستون، ماده مذاب را تزریق می‌کرد. اما چون پلاستیک رسانای گرمای خوبی نیست،

02:10 دما یکنواخت نبود: یا بخش میانی هنوز سرد و کاملاً ذوب‌نشده بود،

02:15 یا بخش بیرونی بیش‌ازحد گرم می‌شد و تخریب می‌گردید. راه‌حل، ماردون رفت‌وبرگشتی بود؛

02:21 ابداعی که اغلب یکی از مهم‌ترین عوامل دگرگونی صنعت پلاستیک

02:27 در قرن بیستم دانسته می‌شود. در دستگاه‌های پیستونی قدیمی، پلاستیک

02:32 تمام فضای استوانه‌ای سیلندر را پر می‌کرد، اما همان‌طور که دیدیم،

02:36 دمای آن یکنواخت نبود. ماردون رفت‌وبرگشتی از سه راه این مسئله را حل می‌کند. نخست،

02:42 در دستگاه‌های جدید، پلاستیک فقط فضای اطراف محور ماردون را پر می‌کند؛ بنابراین

02:47 ناحیه مرکزی سرد حذف می‌شود و لایه‌ای نازک‌تر با گرمایش یکنواخت‌تر باقی می‌ماند.

02:52 دوم، ماردون پره‌های مارپیچی دارد. با چرخش ماردون،

02:57 این پره‌ها ماده اولیه را درون سیلندر به جلو می‌برند. پره‌ها همچنین

03:01 پلاستیک را مخلوط می‌کنند. حرکت ماردون، دانه‌های در حال ذوب را در شیارها جابه‌جا می‌کند

03:06 تا مخلوطی یکنواخت ایجاد شود. سوم، خود حرکت ماردون هم

03:11 در سراسر ماده گرما ایجاد می‌کند. قطر محور در طول ماردون بیشتر می‌شود، در نتیجه

03:16 فاصله محور تا دیواره سیلندر کاهش می‌یابد. در مسیر حرکت، پره‌ها

03:20 هوا را خارج می‌کنند، دانه‌ها را تحت برش قرار می‌دهند و آن‌ها را به دیواره

03:25 سیلندر می‌فشارند. این برش و اصطکاک، در سراسر پلاستیک گرما تولید می‌کند.

03:30 طبق توضیح این ویدئو، برش ناشی از ماردون بیشتر گرمای لازم برای ذوب، حدود ۶۰ تا ۹۰ درصد،

03:35 را تأمین می‌کند و باقی از گرم‌کن‌ها می‌آید. مذاب از شیارهای جلوی

03:39 ماردون عبور می‌کند. وقتی مقدار کافی برای پرکردن قالب

03:43 در جلوی ماردون جمع شد، ماردون مانند پیستون جلو می‌رود و مذاب را داخل قالب تزریق می‌کند.

03:48 مذاب نمی‌تواند به عقب برگردد، چون با حرکت ماردون به جلو، حلقه یک‌طرفه

03:53 به حلقه تکیه‌گاهی فشرده می‌شود و مسیر برگشت مذاب

03:57 را می‌بندد. در نتیجه، مذاب به داخل قالب رانده می‌شود. در آغاز، حفره قالب

04:03 پر از هواست. مذاب هنگام ورود، هوا را از قالب بیرون می‌راند؛ هوا

04:08 از شیارهای تخلیه خارج می‌شود. این شیارها روی سطح تماس قالب ایجاد می‌شوند و

04:13 بسیار کم‌عمق‌اند؛ در مثال ویدئو، حدود ۵ تا ۴۰ میکرون. پلاستیک مذاب که غلظتی

04:19 شبیه عسل گرم دارد، برای عبور از این شیارهای باریک بیش‌ازحد گران‌روست. برای سریع‌ترشدن

04:24 انجماد پلاستیک، سیال خنک‌کننده، معمولاً آب، از مجراهای داخل قالب

04:29 و نزدیک سطح حفره عبور می‌کند. پس از جامدشدن قطعه، قالب باز می‌شود.

04:34 هنگام بازشدن قالب، افزایش حجم بدون ورود هوا می‌تواند مکش زیادی

04:39 ایجاد کند. بنابراین ابتدا قالب چند میلی‌متر به‌آرامی باز می‌شود

04:44 تا هوا وارد و خلأ برطرف شود؛ سپس ادامه مسیر بازشدن سریع‌تر انجام می‌شود

04:49 تا قطعه خارج شود. این حرکت آهسته برای جلوگیری از آسیب به قالب لازم است؛

04:51 قالب‌های فولادی دقیق ممکن است صدها هزار دلار ارزش داشته باشند. بیرون‌آوردن قطعه

04:57 همیشه آسان نیست. پلاستیک با سردشدن جمع می‌شود و ممکن است محکم

05:03 به نیمه نر یا مغزی قالب بچسبد. پین‌های پران تعبیه‌شده در قالب، قطعه را از آن جدا می‌کنند.

05:09 سر پین‌ها با سطح مغزی هم‌سطح است، اما همیشه کاملاً هم‌تراز نیست؛ گاهی

05:15 کمی بیرون می‌زند یا فرورفته است. به همین دلیل، با دقت در محصول می‌توان

05:20 اثر دایره‌ای پین‌های پران را دید. برای مثال، زیر این صندلی

05:25 مجموعه‌ای از این اثرها دیده می‌شود. پس از خارج‌شدن قطعه، اپراتور

05:31 ممکن است لازم باشد اسپرو، یعنی بخش پلاستیکی مسیر اتصال واحد تزریق

05:35 به قالب، را جدا کند. اسپرو با پیچاندن یا بریدن جدا می‌شود. در نمونه قالب تک‌حفره‌ای

05:41 این آموزش، مانند صندلی، اسپرو به خود قطعه متصل است. قطعات کوچک‌تر معمولاً

05:46 در چند حفره یک قالب تولید می‌شوند. در این حالت، اسپرو

05:51 به شبکه‌ای از مسیرهای توزیع، به نام راهگاه‌ها، وصل می‌شود، نه مستقیماً به خود قطعه.

05:56 راهگاه‌ها از اسپرو منشعب می‌شوند و از یک ورودی کوچک، معمولاً

06:01 مستطیلی، به نام گیت به هر حفره می‌رسند. اثر گیت را روی قاشق و چنگال پلاستیکی می‌بینید.

06:07 قطعات مدل هواپیما هم معمولاً در حالی عرضه می‌شوند که هنوز به راهگاه‌ها متصل‌اند.

06:12 قالب دست‌کم دو بخش دارد. محل برخورد بخش‌های قالب را

06:16 خط جدایش می‌نامند. روی این چنگال، خط جدایش در امتداد کناره دیده می‌شود.

06:21 وقتی نیمه‌های قالب بسته می‌شوند، انطباق و گوشه‌ها کاملاً بی‌نقص نیستند؛

06:26 به همین دلیل، ممکن است خط جدایش روی قطعه قالب‌گیری‌شده قابل مشاهده باشد.

06:31 نکته مهم دیگر در طراحی قالب، زاویه یا شیب خروج است. اگر دیواره‌های قطعه

06:37 کاملاً قائم باشند، بیرون‌آوردن آن دشوار می‌شود، چون سطح داخلی

06:41 روی مغزی قالب کشیده می‌شود. شکستن خلأ هم دشوارتر است، زیرا

06:47 هوا به‌آسانی وارد نمی‌شود. اما اگر دیواره‌ها اندکی شیب داشته باشند، مثلاً یک یا دو

06:53 درجه در مثال این ویدئو، خروج قطعه بسیار آسان‌تر می‌شود؛ زیرا با کمی حرکت،

06:57 دیواره‌ها از مغزی فاصله می‌گیرند و هوا می‌تواند وارد شود.

07:03 قطعه لگو نمونه جالبی از تزریق پلاستیک است. اثر نقطه تزریق را

07:08 در مرکز برجستگی می‌بینید، اما این اثرِ اسپرو یا گیتِ جداشدنی نیست. قالب‌های لگو

07:14 از راهگاه گرم استفاده می‌کنند؛ شبکه توزیعی که گرم نگه داشته می‌شود تا پلاستیک درون آن

07:20 مذاب بماند، در حالی که پلاستیک داخل حفره جامد می‌شود. بنابراین راهگاه یا اسپرویی

07:26 برای جداکردن باقی نمی‌ماند و قطعات آماده استفاده خارج می‌شوند. هزینه این سامانه

07:32 از راهگاه سرد متداول بیشتر است. روی لبه‌های زیر قطعه می‌توان

07:37 اثر پین‌های پران را دید. نکته هوشمندانه، محل درنظرگرفتن شیب خروج در طراحی لگوست.

07:42 سطح بیرونی قطعه باید گونیا بماند. اگر آن را از وسط ببریم،

07:47 می‌بینیم تکیه‌گاه‌های داخلی در بالا ضخیم‌تر از پایین‌اند؛ یعنی

07:51 در این نمونه، حدود یک‌ونیم درجه شیب خروج دارند. این شیب به پین‌های پران کمک می‌کند

07:57 قطعه را از قالب بیرون برانند. نیمه نر و نیمه حفره قالب طوری طراحی شده‌اند که

08:02 خط جدایش روی لبه زیرین قطعه قرار بگیرد و پنهان بماند. به اطرافتان نگاه کنید؛

08:07 چند محصول تزریقی می‌بینید؟ احتمالاً دستگاهی که این ویدئو را روی آن تماشا می‌کنید

08:12 هم قطعات تزریقی دارد. باید بتوانید اثر پین‌های پران

08:17 و خط جدایش را پیدا کنید. شاید هم چنین نشانی ببینید: نشانگر تاریخ تولید که

08:22 ماه و سال ساخت را نشان می‌دهد. این‌ها اینسرت‌های قابل تعویض‌اند و می‌توان آن‌ها را

08:27 برای هر نوبت تولید تغییر داد؛ ابزاری مفید برای ردیابی عیب‌ها.

08:31 برگردیم به آغاز داستان: جان وزلی هایت با توپ بیلیارد قالب‌گیری‌شده‌اش

08:37 برنده جایزه ده‌هزار دلاری نشد؛ توپ‌های سلولوئیدی او جهش مناسبی نداشتند، اما

08:43 در تزریق پلاستیک پیشگام شد؛ فرآیندی رو به رشد و همواره در حال تکامل

08:49 که هر سال میلیاردها محصول تولید می‌کند. من بیل همک هستم، از EngineerGuy.

08:54 برای آشنایی بیشتر، ویدئوی مرور کلی فرآیند تزریق را ببینید.

08:58 ویدئوی دیگر، روش ساخت قالب‌ها را توضیح می‌دهد. در پیوند بعدی،

09:03 تولید سریع درپوش بطری با دستگاه تزریق را می‌بینید. در پایان،

09:08 ویدئویی درباره تولید و اتوماسیون قطعات لگو معرفی شده است. برای داستان کامل

09:13 توپ بیلیارد سلولوئیدی جان وزلی هایت، پادکست 99 Percent Invisible را بشنوید؛

09:18 پیوند آن در توضیحات ویدئوی اصلی آمده است.

09:21 از بینندگان پیش‌نمایش که نسخه‌های اولیه این ویدئو را نقد کردند سپاسگزاریم.

09:26 برای دیدن پیش‌نمایش‌ها به engineerguy.com/preview بروید. از تماشای شما ممنونم!

خدمات و مطالعه مرتبط

همه آموزش‌های ویدئویی

مشاوره فنی و استعلام ساخت

نقشه یا نمونه دارید؟ درباره مسیر طراحی و ساخت آن گفت‌وگو کنیم.

درخواست بررسی پروژه ↖
☎   مشاوره فنی و سفارش

ارتباط در بله

مهندس حمیدرضا منافی

برای پیدا کردن مخاطب در بله، شماره زیر را به مخاطبان خود اضافه کنید.

۰۹۱۲۴۱۲۱۵۵۸
باز کردن بله

مسیریابی به حامی صنعت

با کدام مسیریاب؟

مسیریاب موردنظرتان را انتخاب کنید.

نشانNeshanبلدBaladگوگل‌مپGoogle Maps

مقصد: ورودی خیابان امام رضا ۵۱؛ حامی صنعت در ۵۰ متر اول خیابان، پلاک ۵ است.